امان الله خان چگونه استقلال افغانستان را گرفت؟
بعد از این که امان الله خان در سال ۱۹۱۸ میلادی زمامدار افغانستان اعلام شد، آزادی و استقلال کشور را در صدر برنامههای کاریاش قرار داد.
شاه امان الله خان زمام حکومت را زمانی بهدست گرفت که تحولات سیاسی و ایدئولوژیکی در سراسر قاره آسیا حکمفرما شده بود. نهضت آزادی خواهی و مشروطه خواهی در بیشتر کشورهای آسیا از جمله امپراتوری عثمانی (ترکیه امروزی) ایجاد شده بود که هدف آنها خارج شدن از وضعیت حکومت مطلقه به سوی یک حکومت مشروطه و نظام مند بود.
تحولات فکری در سطح منطقه بالای افکار و اندیشه شهروندان افغانستان نیز تاثیر گذاشته بود. جوانان افغان از طریق نشریه سراج الاخبار سیاسی شده بودند و آنان نیز خواهان مشروطه خواهی و همچنان استقلال کامل افغانستان بودند.
امان الله خان یکی از شاهان مشروطه خواه و آزادی طلب افغانستان بود. او از آغاز سلطنت موضوع استقلال افغانستان را در صدر برنامههای کاریاش قرار داد. امان الله خان زمانی که در ۳ مارچ ۱۹۱۹ تاج شاهی را به سر نهاد، چنین اعلام نمود: “به آن شرط این تاج و تخت را میپذیرم که شما با اندیشه ها و افکار من همکاری کنید. حکومت افغانستان باید از نگاه داخلی و خارجی کاملاً مستقل و آزاد باشد”.
امان الله خان در ۳ مارچ ۱۹۱۹ طی نامهای به حکومت بریتانیا از مرگ امیر حبیب الله خان و استعفای نصرالله خان از قدرت به نفع خودش، اطلاع داد و ضمناً از بریتانیا خواست تا استقلال افغانستان را به رسمیت شناخته و عهدنامههای جدید میان افغانستان و بریتانیا امضاء شوند.
امان الله خان قبل از دریافت جواب نامه از سوی حکومت بریتانیا، در تلاش ایجاد روابط با دیگر کشورهای جهان شد و از آنها خواست تا استقلال افغانستان را به رسمیت بشناسند و با افغانستان توافقنامههای همکاری و بازرگانی عقد کنند.
امان الله خان برای جنگ سوم افغان-انگلیس آمادگی گرفته بود و به نیروهای نظامی افغانستان که در جنوب و شرق کشور مستقر بودند دستور داده بود تا برای مقابله با نظامیان بریتانیا آماده باشند.
موضوع استقلال افغانستان و جنگ سوم افغان – انگلیس از سوی بریتانیا کم اهمیت و خیلی کوچک جلوه داده شد، با وجودی که جنگ سوم افغان – انگلیس از جمله جنگهای بزرگ به شمار میرود که در آن بیش از ۱۶ میلیون پوند خسارات مالی به کشور بریتانیا وارد شد و حدوداً ۲۰۰۰ افراد نظامی آنها نیز در این جنگ کشته شدند.
بعد از این که نیروی افغانی در جنگ سوم افغان انگلیس پیروز شدند، امان الله خان در ۱۸ اگست ۱۹۱۹ میلادی استقلال رسمی افغانستان را اعلام کرد و این روز را که مطابق به ۲۸ اسد است رخصتی عمومی اعلام کرد.
مردم افغانستان همه ساله روز استقلال افغانستان را در ۲۸ اسد جشن میگیرند، اما در این اواخر یاد بود از این روز از سوی زمامداران حکومتی در افغانستان خیلی کمرنگ به نظر میرسد.
این در حالی است که سایر کشورهای جهان روز استقلالشان را با شور و هلهله فراوان جشن میگیرند، اما شهروندان افغانستان به دلیل ناامنی و هراس از حملات احتمالی هراس افگنان، نمیتوانند از این روز مطابق میلشان تجلیل کنند.