“بخش اساسی یک ارتباط خوب این احساس است که هر انسان بی همتاست و ارزش های خاص خود را دارد.”
امروزه شنوندگان خوب کمیابند. مطالعات نشان داده است که بیشتر شنوندگان کمتر از ۵۰ درصد آنچه را میشنوند به خاطر می سپارند. با این حال شنیدن، یکی از مهمترین مهارتهای حیاتی است که اگر بخواهید ارتباط موثری برقرار کنید، به آن نیاز دارید. شنیدن به شما اجازه میدهد تا پیام هایی را که دریافت میکنید، رمز گشایی کنید، همچنین باعث میشود در برقراری ارتباط به دیگران کمک کنید.
شنیدن افزون بر محیط کار در عرصه های دیگر نیز مهم است. ما به چند دلیل گوش میدهیم:

► برای برقراری ارتباط
► برای درک دیگران
► برای سرگرمی
► برای آموختن
► برای همدلی
► برای گردآوری اطلاعات

هر چه شنیدن را تمرین کنیم روشن است که میتوانیم از همه مزایای مهارت خوب شنیدن برخوردار باشیم. میتوانیم در محیط کار بیشتر تولید کنیم، در روابط مان قوی تر باشیم، و در هر کاری که انجام میدهیم کارآمد تر عمل کنیم. همچنین شنیدن به ما کمک میکند با دیگران وارد بحث شویم و آنان را متقاعد کنیم. همه اینها دلایل خوبی هستند برای یادگیری بیشتر اینکه چگونه یک شنونده خوب باشیم.
♦ خود آگاهی
یک ابزار مهم برای اینکه شنونده خوبی باشیم آگاهی از رفتارها، احساسات و عادات خود هنگام شنیدن است. از اینکه شنونده خوب یا بدی هستید، آگاهی دارید؟ زمانی را برای آگاهی از رفتار شنیداری خود در موقعیتهای مختلف اختصاص دهید. در محل کار، در خانه، با دوستان، با غریبه ها یا با گروه های دیگری که ارتباط برقرار میکنید، به نکات زیر توجه داشته باشید:

► زبان بدن، ایستادن و نشستن تان چگونه است؟ عصبی هستید یا آرام؟ حالت بسته دارید یا باز؟
► آیا ارتباط چشمی برقرار میکنید؟ آیا آن را حفظ میکنید؟ یا این که نگاه خود را برمیگردانید، پایین را میبینید یا به اشخاص و اشیای اطراف می نگیرد؟
► آیا همه واژه ها را پی میگیرید؟ آیا میتوانید آنچه را گفته میشود کلمه به کلمه باز گویید؟
► آیا در حال برنامه ریزی برای آنچه میخواهید پاسخ دهید، هستید؟

همه این رفتارها یک شنونده خوب شدن را مشکل میکند. ممکن است فرستنده پیام به سخنرانانی باشید که پیام هایشان مهم نیست، یا بدتر، خودشان مهم نیستند. خودآگاهی باعث میشود که شما خود را اصلاح کنید ودر شنیدن دیگران بهتر و بهتر شوید.

♦ شنونده خوب شدن
پنج نکته کلیدی برای اینکه شنونده خوبی باشیم، وجود دارد. شاید پیش از این برخی از آنها را به کار می برده اید، اما شاید نیاز باشد برخی از آنها را تمرین کنید. با استفاده از این راهکارها چیزهای فراوانی درباره دیگران خواهید آموخت، مکالمات بهتری خواهید داشت و با هر بار تمرین، قوی تر خواهید شد.
۱-به مخاطب خود خوب توجه کنید.
در این مرحله یاد میگیرید که به گوینده توجه کامل داشته باشید. اما در همین حال با ابزار گوناگون زبانی و غیرزبانی که راستی و درستی شما را نشان میدهد به او بفهمانید که ارزش شنیدن گفته های او را میدانید:
► به چشمان گوینده نگاه کنید.
► هر گونه نجوای ذهنی را متوقف کنید.
► در زمانیکه گوینده مشغول صحبت است، به تهیه پاسخ یا ردیه خود مشغول نشوید.
► مطمئن شوید که محیط حواستان را پریشان نمیکند.
► به زبان بدن و آهنگ کلام گوینده توجه کنید. ببینید پیام های غیر کلامی چه میگویند.
► اگر در یک گروه هستید از مکالمات حاشیه ای پرهیز کنید.
۲-بطور عینی و فیزیکی نشان دهید که مشغول شنیدن هستید.
از علایم کلامی و غیر کلامی استفاده کنید تا نشان دهیدکه در گوش دادن به گوینده هشیار هستید.
► اگر نیاز است گهگاه سر خود را تکان دهید.
► از بیان حالات خاص چهره استفاده کنید.
► زبان بدن خود را نشان دهید. به جای اینکه بسته و نگران باشید، آرامش و گشودگی از خود نشان دهید.
► از تعبیرهای کوتاه استفاده کنید مانند آها، درسته، بله.
۳-درست فهمیدن را بیاموزید.
تجربه های شخصی، ادراک ها و احساسات مان همگی میتوانند در روش شنیدن ما موثر باشند. این امکان هست که پیام نادرست منتقل یا تعبیر شود، در چنین شرایطی پیامی را میشنویم که هدف ما نیست. بنابراین پیش از پاسخ گفتن مهم ایت که برای آزمودن درک درست از پیام ابزار زیر را به کار ببندیم:
► از بازخورد کمک بگیرید و پیامها را تفسیر کنید. ببینید آیا پیام را به درستی دریافته اید یا خیر.
► سوالاتی بپرسید که شما را در روشن کردن معنای گوینده یاری دهد.
► آنچه را گهگاه میشنوید، خلاصه کنید، تا پایان منتظر نمانید، در این صورت ممکن است نتوانید آنچه را گفته شده به دقت به یاد آورید.
۴-حرف کسی را قطع نکنید.
قطع کردن صحبتهای دیگران کار درستی نیست. تنها چیزی که رخ خواهد داد، محدود کردن شانس خود در درک پیام است، زیرا همه ی پیام را نخواهید شنید و همچنین گوینده سرخورده خواهد شد.
۵-پاسخ مناسب بدهید.
هنگامیکه به دقت گوش میدهید، در واقع احترام خود را به گوینده نشان میدهید، و در همان حال اطلاعاتی را به دست می آورید که بتوانید پاسخ دهید. هنگامیکه عقاید خود را تشریح میکنید باید:
► گشوده و صادق باشید.
► به شنونده احترام بگذارید.
► حرف خود را کامل کنید.
همچنین به یاد داشته باشید که وقتی به دقت گوش میدهید، در همان حال رفتاری بسیار عالی را به دیگران می آموزید. از اینکه دیگران در سخنان خود پرسش هایی روشنگرانه و یا اصطلاحات و تعبیرهای پندآموز را که ممکن است برای هر شخص علاقه مندی دلنشین باشد، به کار میبرند شگفت زده نشوید.