انتخاب بازار هدف چیست ؟
امروزه اغلب شرکت ها از شیوه “بازاریابی انبوه” و “تنوع محصول” دست برداشته و به “بازاریابی مبتنی بر بازار مورد هدف” توجه میکنند. بازاریابی مبتنی بر هدف بهتر میتواند شرکت را یاری دهد تا از فرصتهای بازاریابی خویش استفاده نماید. شرکت می تواند برای هر بخش از بازار مورد هدف خویش محصول مناسبی عرضه کند و با قیمتهای متنوع، با روشهای توزیع متنوع و روشهای ترویج متفاوت آن را به فروش برساند.
میتوان از نمودار ذیل برای نشاندادن سطوح بخش بندی بازار را در قالب یک طیف استفاده کرد:
۱- بازاریابی انبوه
اغلب شرکتها در صد سال گذشته از روشی به نام “بازاریابی انبوه” استفاده کردهاند. در این روش، تولید انبوه، توزیع انبوه، تبلیغ و ترویج انبوه درباره یک گروه محصول به روشی یکسان برای همه مشتریان مورد توجه قرار میگیرد. مهمترین ویژگی این روش کاهش چشمگیر قیمت خواهد بود.
۲- بخشبندی بازار
شرکتی که دریابد خریداران مختلف دارای نیازها، نگرشها، پنداشتها و رفتارهای خرید متفاوت هستند از روش “بازاریابی مبتنی بر بخشهایی از بازار” استفاده خواهد کرد. شرکت در صدد برمی آید تا بخشهای بزرگ بازار را از هم تفکیک کند و محصولات خود را به گونهای عرضه نماید که نیازهای یک یا چند بخش از بازار را تامین نماید. مزیت این روش نسبت به روش بازاریابی انبوه عبارتند از:
– شرکت می تواند محصولات خویش را با کارآیی و عملکرد نزدیکتری به نظر مشتری عرضه نماید.
– بازارهای مخصوص محصولات و یا خدمات خود را مورد هدف قرار دهد.
– برای مشتریان مورد نظر بهترین کانالهای توزیع را فراهم آورد.
– از بهترین شیوه ارتباطات و تبلیغات استفاده نماید.
– همچنین میتواند از نوعی ظرافت در مورد محصولات یا خدمات، قیمتها و برنامههای اجرایی استفاده نماید.
۳- بازاریابی بر مبنای بخشهای ویژهای از بازار
در روش بازاریابی “مبتنی بر بخشهای ویژه” فروشنده بر زیرمجموعههای بخشهای بازار تمرکز مینماید. به بیانی دقیقتر، بخش ویژه یعنی یک گروه خاص که معمولاً میتوان یک بخش بازار را به زیر مجموعههای همان بخش یا گروههایی تقسیم کرد که دارای مجموعهای از خصوصیات ویژه هستند و درصدد دستیابی به مزایای ویژه یا ترکیبی از مزایای خاص می باشند. در بخشهای بازار (که معمولاً بزرگ نیز هستند) شرکتهای زیادی رقابت مینمایند ولی بخشهای ویژه کوچکتر بوده و تعداد انگشتشماری شرکت در آن به رقابت میپردازند.
۴- بازاریابی خرد
مقصود از “بازاریابی خرد” ، عرضه محصولات و تدوین برنامهها به گونهای است که باب سلیقه افراد و ساکنان محلهای خاص شود. بازاریابی خرد شامل دو گروه بازاریابی محلی و بازاریابی فردی میشود.
– در “بازاریابی محلی” ، محصولات با نام و نشان تجاری خاص و نیز تبلیغات و ترویج بر اساس نیازهای و خواستهای گروههای مشتری محلی (شهر، محله و یا یک فروشگاه محلی) ارائه میشود. در این روش هزینههای به دلیل اینکه نمی توان از صرفهجویی مقیاس بهرهبرد، به نسبت بالاتر خواهد بود. همچنین اگر قرار باشد این شرکت در شهرهای مختلف فعالیت نماید، نمی توان تصویری مشترک در ذهن مشتریان کل کشور ایجاد نمود.
– در “بازاریابی فردی” ، باید محصولات و برنامههای بازاریابی را به گونه ای ارائه کرد که نیازها و سلیقههای یکایک مشتریان تامین شود. بازاریابی فردی را “بازاریابی یکنفره”، “بازاریابی هر مشتری” و “بازاریابی یکایک” نیز نامیدهاند. نمونه شاخص این روش بازاریابی در ارائه نرمافزارهای سفارشی شده برای شرکتها میتوان مشاهده کرد.
به طور کلی می توان بازاریابی مبتنی بر بازار هدف را در سه گام اصلی زیر بیان کرد:
الف) بخشبندی بازار
شناسایی مبانی برای بخشبندی بازار
ارائه تصویری از بخشهای بدست آمده
ب) تعیین بازار مورد هدف
ارائه معیاریهایی برای تعیین میزان جذابیت بخشهای بازار
گزینتش بخش (یا بخشهای مورد نظر)
ج) تعیین جایگاه در بازار
تعیین جایگاه برای هر یک از بخشهای بازار
ارائه آمیزه بازاریابی برای هریک از بخشهای بازار