اقتصاد ضعیف؛ تهدیدی جدیتر از طالبان
نظرسنجی که اخیراً از 9 هزار شهروند افغانستان توسط “بنیاد آسیا” انجامشده، نشان میدهد که بیکاری و اقتصاد ضعیف بزرگترین نگرانی مردم میباشد.
در “سرای شهزاده” کابل، صرافها بستههای پول افغانی، دلار، روپیه، درهم و یورو را پیش خود چیدهاند؛ اما آنها مانند دو سال پیش مشتری ندارند. پس از یک دهه رشد اقتصادی دورقمی افغانستان، کشور به دلیل انتخابات جنجالی ریاست جمهوری و پایان مأموریت نظامی ناتو با رکود اقتصادی بیسابقه مواجه شد. حالا انتقال سیاسی و امنیتی با شرایط دشوار اقتصادی همراه شده است.
امید خان که در دکان فامیلی خود نشسته، گفت که این روزها پول بیشتری از افغانستان خارج میشود و پول اندکی به کشور آورده میشود. او گفت: “هرچه خروج نیروهای خارجی نزدیکتر میشد، سرمایهگذاران در افغانستان پول خود را به خارج، دوبی، چین، هند و ترکیه انتقال میدادند”.
به گفته سازمان “بازرسی ویژه از بازسازی افغانستان” (سیگار) از سال 2002 تاکنون، ایالاتمتحده بیش از 104 میلیارد دلار به افغانستان تزریق کرده است؛ مبلغی که یادآور “پلان مارشال” برای برخاستن اروپا از خاکستر جنگ جهانی دوم است؛ اما بیشتر این پول هنگفت صرف عملیات نظامی شد، نه بازسازی. درحالیکه نیروهای افغان با شورشیان طالبان مقابله میکنند، هنوز معاش آنان از کمکهای خارجی تمویل میشود.
حکومت افغانستان انتظار دارد تا در سال نو میلادی حدود 1.8 میلیارد دلار درآمد داشته باشد؛ مبلغی که بسیار کمتر از درآمد طالبان از تجارت مواد مخدر است.
حکومت افغانستان بدون کمک سالانه 8 میلیارد دلار که جامعه جهانی قرار است تا سال 2016 به این کشور بپردازد، نمیتواند معاش 350 هزار نیروی پلیس و اردوی خود را بپردازد. بااینهمه، حضور یک دهۀ ناتو در افغانستان سبب رشد اقتصادی بزرگی شده است بهطوریکه به گفته بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی از 2.5 میلیارد دلار در سال 2001 به 20 میلیارد دلار در بخشهای ترانسپورت، ساختوساز، رسانه و مخابرات رسیده است.