خبرنگار آمریکایی: “پولیس کابل مرا در خانهام زندانی کرده است”
برخلاف سایر شهروندان خارجی که در کابل به سر میبرند و باوجود تهدیدهای امنیتی که مردم درشهر کابل با آن مواجهاند، خانم کورتنی بادی که شهروند آمریکا است، آزادانه در بازارهای کابل گشت و گزار میکرد و گزارش میساخت.
اما ۱۲ روز قبل، درحالیکه خانم بادی به همراهی یک دوست بریتانیاییاش با موتر راهی خانۀ یکی از دوستانش بود، توسط پولیس ریاست تحقیقات جنایی حوزه دهم پولیس، متوقف گردید.
او و دوستش برای مدتی در داخل موتر مورد پرسش قرار میگیرند و بعد هر دو به ریاست تحقیقات جنایی حوزۀ دهم انتقال داده شدند و در آنجا بازهم مورد پرسش بیشتر قرار گرفتند.
خانم بادی که از شش سال به اینسو در شهر کابل به حیث خبرنگار آزاد مصروف کار است در مصاحبهای اختصاصی با رادیو آشنا صدای آمریکا گفت که برخورد پولیس با او صمیمانه بود، اما برخی سوالات که از او پرسیده شد، برایش بسیار ناراحتکننده بود.
خانم کورتنی گفت: «آنان از من سؤالهای مختلف کردند. مثلاً نام پدرت و پدر کلانت چیست؟ معاشم چند است و کرایۀ خانهام چند است؟ اینهمه سؤالها تا اندازهای مرا عصبی کرد. سپس برایم گفتند که بدون محافظ جای رفته نمیتوانم و برایم گفتند که چنین موضوعی را در عقب ورقی که به لسان دری بود، نوشته و آن را امضا کنم؛ و در پاسخ برای شان گفتم که چنین تعهدی کرده نمیتوانم؛ اما در عقب آن فورم نوشتم که از اوضاع امنیتی کابل آگاهم.«
خانم بادی میگوید که دو ساعت را در ریاست تحقیقات جنایی ریاست دهم سپری کردم و کارمندان آن ریاست از خانم بادی و دوست بریتایی اش همواره میخواستند تا فورمهای را که به لسان رسمی افغانستان بود، امضا کنم.
این خبرنگار آزاد میگوید که در قدم اول محافظ امنیتی نمیخواهد و حتی اگر بخواهد، قادر نیست تا پول محافظ را پرداخت کند، زیرا یک خبرنگار آزاد است که عوایدش محدود است.
سپری کردن در ریاست تحقیقات جنایی حوزۀ دهم، پایان این ماجرا برای خانم کورتنی نبود. دو روز پسازآن رویداد، زمانی که او خانهاش را که در قلعۀ فتحالله موقعیت دارد، ترک میکند، کارمندان ریاست امنیت ملی، چوکی دار خانهاش را مورد پرسش قرار میدهند.
خانم کورتنی گفت: «زمانی که به خانهام برگشتم، چوکی دارم گفت، بهمجردی که خودت خانه را ترک کردی، کارمندان امنیت ملی دروازه را دقالباب کردند. پرسیدند که این خانم خارجی کی است؟ کجا میرود؟ دریورش کی است؟ او باید بادی گارد داشته باشد و غیره«.
خانم کورتنی میگوید کارمندان ریاست امنیت ملی دو روز پیدرپی خانۀ او را دقالباب کردند و میخواستند او فورمهای را امضا کند که به لسانهای رسمی افغانستان بود، نه انگلیسی.
خانم کورتنی میگوید که باوجود تهدیدهای امنیتی، کابل را مثل خانه و دیار خود فکر میکند، اما پس از برخورد نهادهای امنیتی، حالا احساسش تغییر کرده است.
او افزود: «قبل از این، از خطرات باخبر بودم؛ دوستانم کشته شدند. مثل افغانها، من هم راه زندگیام را انتخاب کردهام که چه کنم. کار خود را میکردم؛ دوستانم را ملاقات میکردم و تلاش میکردم تا یک فرد عادی باشم؛ اما پسازاین واقعات، صادقانه میگویم که احساس افسردگی میکنم. فکرمی کنم برای کارهایی که میخواهم انجام دهم، مانع ایجادشده است. مثل این است که در خانۀ خود زندانی باشید.«
رضا معینی، مسؤول دفتر افغانستان، ایران و تاجیکستان خبرنگاران بدون مرز که مرکز اصلی آن درشهر پاریس فرانسه است، به رادیو آشنا صدای آمریکا گفت که خانم کورتنی، یگانه خبرنگاری نیست که با چنین رویدادی مواجه شده است.
آقای معینی میگوید که برخورد پولیس و یا کارمندان امنیت ملی، برخلاف قوانین نافذ در افغانستان صورت گرفته است. معینی افزود: «اقدامات خشونتآمیز پولیس علیه خبرنگاران طی یک ماه اخیر بیشتر شده است»،
صدیق الله توحیدی، رییس دفتر نی یا حمایتکنندۀ رسانههای آزاد افغانستان، در مصاحبه با رادیو آشنا صدای آمریکا تأیید کرد که شهروندان خارجی مستقر در کابل با تهدیدهای امنیتی ازجمله اختطاف مواجهاند، اما تأکید کرد که خبرنگار نمیتواند با موجودیت محافظ مسلح در کنارش گزارش تهیه کند.
آقای توحیدی گفت: «جداً از حکومت افغانستان بهویژه وزارت داخله تقاضا کردیم که این محدودیتها را حداقل در مورد خبرنگاران خارجی بردارند.«
در یک سال گذشته، حداقل دوازده خبرنگار و کارمندان رسانههای آزاد در افغانستان کشتهشدهاند و در اغلب موارد، خبرنگاران بهصورت هدفمند مورد حملات مرگبار گروه طالبان قرارگرفتهاند.
در آخرین رویداد، حدود سه هفته قبل، یک خبرنگار رادیوی “ان. پی. آر” آمریکا همراه با همکار افغانش در ولایت هلمند توسط ماین کنار جاده کشته شد. وزارت داخله افغانستان هدف از این کار را تأمین امنیت بیشتر این کارمندان خوانده، اما اتحادیۀ ملی خبرنگاران افغانستان، با نشر یک خبرنامه این اقدام پولیس را برخلاف قوانین نافذ در کشور و در تضاد با حق دسترسی به اطلاعات و فعالیت آزاد رسانهای خوانده است.