عذرخواهی کردن، ابراز پشیمانی از کار اشتباهی است که در حق کسی انجام داده ایم. پذیرش اشتباه، درخواست بخشش و عذرخواهی کردن یکی از آن کارهایی است تقریبا برای بعضی غیر ممکن است. اما شما با خواندن ادامه مطلب، از پس این موضوع بر خواهید آمد.

می‌خواهم عذرخواهی کردن را بیاموزم!

زمان مناسبی را برای عذرخواهی پیدا کنید.
گاهی بهترین زمان، بلافاصله بعد از انجام اشتباه است؛ گاهی بهتر است کمی صبر کنید. نیش یک حرف تند و زننده با یک عذرخواهی سریع می تواند بلافاصله آرام شود اما دیگر رنجش ها ممکن است فرد رنجیده خاطر پیش از آنکه حتی بخواهد جمله بعدی شما را بشنود، برای آرام شدن به زمان بیشتری احتیاج داشته باشد. به هر حال، هرچه سریع تر به خاطر اشتباهتان عذرخواهی کنید، احتمال بیشتری وجود دارد که به عنوان یک خطا و اشتباه تلقی شود تا یک عیب یا ویزگی ناخوشایند شخصیتی. و هرچه دیرتر این کار را انجام دهید، جبران خطا و بهبود رابطه سخت تر می شود.

یک متن عذرخواهی تهیه کنید.
اگر برایتان سخت است که کلمات مناسب را برای عذرخواهی به زبان بیاورید، می توانید احساسات خود را روی کاغذ بنویسید. می توانید این متن عذرخواهی را به صورت نامه توسط شخص سومی به دست فرد رنجیده خاطر برسانید یا به عنوان یک یادداشت راهنما خودتان شخصا کلمات مناسب را برای عذرخواهی بیان کنید. کمی وقت بگذراید و دقیقا مشخص کنید که چرا عذرخواهی کردن برایتان سخت است و در آینده برای اطمینان از اینکه اشتباه خود را دوباره تکرار نکنید، چه می کنید.
• اگر با نوشتن احساس راحتی نمی کنید، صدای خود را ضبط کنید. این روش نه تنها به شما کمک می کند که جملات خود را هنگام عذرخواهی رو در رو فراموش نکنید، بلکه می توانید یک کپی از آن را همراه خود داشته باشید و در صورتی که در هنگام عذرخواهی دشواری به وجود آمد و نتوانستید احساس واقعی خود را ابراز کنید، این کپی را به آنها بدهید.
• عذرخواهی از طریق تماس تلفنی، ایمیل یا صدای ضبط شده ممکن است اینطور تلقی شود که تلاش و صداقت کافی برای عذرخواهی وجود ندارد. درصورت امکان، شخصا برای عذرخواهی اقدام کنید.

از جایی شروع کنید که اوضاع خراب شده بود.
عذرخواهی را با مشخص کردن گناه و اشتباهی که موجب رنجش خاطر های پیش آمده شده است، آغاز کنید. تمامی جزئیات حادثه و آنچه واقعا رخ داده است را بازگو کنید تا فرد دیگر دقیقا بداند شما در چه موردی دارید عذرخواهی می کنید.
• این نکته را در نظر داشته باشید که هنگام عذرخواهی نباید از کلمات “اگر” یا “اما” استفاده کنید. (“من متاسفم اما…” یعنی “من متاسف نیستم”)
• از عباراتی مثل “من متاسفم که تو اینجوری احساس می کنی” یا “من متاسفم که به تو برخورده” استفاده نکنید. برای کاری که کرده اید متاسف باشید! عبارات اینچنینی اینطور به نظر میرسند که شما دارید آنها را برای داشتن حسی که نباید، مقصر می دانید و سرزنش می کنید و خب این به هیچ وجه شبیه یک عذرخواهی واقعی نیست. احساسات و ناراحتی های آنها را با پذیرش اشتباهات خود و قبول مسئولیت، تائید کنید.

بگویید: ببخشید.
از یک بیان واضح، شفاف و مستقیم استفاده کنید. به گفتارهای که در زیر آمده است، توجه کنید. تفاوت بسیاری بین آنها وجود دارد. گفتار اول تصدیق می کند که شما می دانید اشتباهی مرتکب شده اید و مسئولیت کامل آن را به عهده می گیرید. گفتارهای بعدی که در ابتدای آنها کلمه “نا مناسب” نوشته شده است، مسئولیتی را به عهده نمی گیرند و مشخص نمی کنند که شما واقعا باور دارید که کار اشتباهی انجام داده اید. این نوع گفتار ها بر این موضوع دلالت دارند که شما حتی از خطاهایی که انجام داده اید نیز آگاهی ندارید و تمامی سرزنش ها را متوجه شخص دیگری می کنید.
• مناسب: “من متاسفم، اشتباه از من بود”.
• نا مناسب: “من متاسفم اگر که اشتباه کردم”.
• نا مناسب: “متاسفم که بهت برخورد”.
• نا مناسب: “من برای هر چیزی که باعث رنجش خاطر تو شد، متاسفم”.
• مثال مناسب: “آقای مدیر، من واقعا متاسفم که دیر کردم. میدانم شیفت کاری من ۱۰ دقیقه پیش شروع شده و امیدوارم این موضوع باعث مشکلی نشده باشد”.
• مثال مناسب: “عزیزم، من واقعا متاسفام که روز تولدت رو فراموش کردم؛ می دونم هیچ عذر و بهونه ای هم قبول نیست. امیدوارم احساس نکرده باشی که من تو رو نادیده گرفتم. لطفا اجازه بده همین الان همه چیو درست کنم”.
• مثال نامناسب: “متاسفم که گلدونتون رو شکستم، حسابی اعصابم به هم ریخته بود و باید عصبانیتم رو سر یه چیزی خالی می کردم”
• به یاد داشته باشید که یک عذر خواهی خشک و خالی همه چیز را به حالت اول بر نمی گرداند. بعضی افراد فقط یاد گرفته اند که هر کار اشتباهی که دوست دارند انجام دهند و بعد هم بگویند: ببخشید!. این کار تنها روشی برای سلب مسئولیت است. در عوض باید خالصانه نشان دهید که عمیقا متاسف هستید و در گام بعدی نیز اشتباه خود را “جبران” کنید.

جبران کنید.
در مورد این موضوع فکر کنید که اساساً چرا مرتکب اشتباه و رنجش دیگری شده اید. آیا بیخیالی بیش از حد باعث شده، دیر به قرار ملاقات خود برسید یا کلا آن را فراموش کنید؟ آیا بدون فکر و بدون سنجیدن تمام جوانب موضوع، واکنش زود هنگامی از خود نشان داده اید و حرف نا به جایی زده اید؟ آیا دلیلش این بوده است که از سر خستگی یا ناراضی بودن از زندگی، ناخواسته عصبانیت خود را سر دیگری خالی کرده اید؟ دلیل اصلی و عامل پنهان پشت ماجرا را پیدا کنید و برای شخص مقابل توضیح دهید (نه از روی بهانه و توجیه اشتباه، بلکه برای توضیح حقیقت ماجرا). به آنها بگویید که برای جبران اشتباه قصد دارید چه کاری انجام دهید، به طوری که در آینده دوباره مرتکب آن اشتباه نشوید.
• “من اخیرا اونقدر تحت فشار کاری بودم که باعث شد بهت توهین کنم و اونقدر خودخواه بودم که که فشار کاری بیرون از خونه رو سر تو خالی کردم. از فردا X ساعت در هفته کمتر کار می کنم تا سرحال تر باشم و بتونیم اوقات بیشتر و شادتری با همدیگه داشته باشیم.”
• “من کمتر حرف میزدم و از تو فاصله گرفته بودم چون همش می ترسیدم به خاطر اینکه کارمو از دست دادم می خوای منو سرزنش کنی. کلافه بودم و خب اینجوری هم درست نیست. تو که گناهی نکردی؛ از فردا میرم چند جا دنبال کار می گردم.”

عذرخواهی خود را با قدردانی به پایان برسانید.
تحسین و قدرشناسی خود را بابت نقش مهمی که در زندگی شما بازی میکنند، با صداقت هرچه تمام تر ابراز کنید. روی این موضوع تاکید کنید که به هیچ وجه نمی خواهید این رابطه را به خطر بیندازید یا به آن آسیبی وارد کنید. این بهترین زمانی است که می توانید کوتاه و مختصر در مورد آنچه که در طول مدت رابطه خود با این فرد به دست آورده اید و هر دو برای ساختنش زحمت کشیده اید، تقدیر کنید و به آنهایی که برایتان در زندگی ارزشمند هستند با تمام وجود بگویید که دوستشان دارید. برایشان توضیح دهید که زندگیتان بدون اعتماد و وجود آنها کامل نخواهد بود.

درخواست بخشش کنید.
از آنها بخواهید تا شانس دیگری به شما بدهند تا بتوانید اشتباه خود را جبران کنید. به آنها بگویید که دوست دارید به آنها نشان دهید از اشتباه خود درس گرفته اید و تمام تلاش خود را می کنید که تغییر کنید و انسان بهتری شوید. یک درخواست واضح و مستقیم برای بخشش به آنها بدهید و منتظر جواب بمانید.

صبر داشته باشید.
اگر عذرخواهی شما مورد قبول واقع نشد، از آنها به خاطر شنیدن حرفهایتان تشکر کنید و در آشتی را برای آینده باز بگذارید. (برای مثال: “من درک میکنم که تو هنوز در مورد موضوع پیش اومده ناراحت هستی و به خاطر فرصتی که برای عذرخواهی به من دادی ازت ممنونم. لطفا هروقت نظرت عوض شد، حتما با من تماس بگیرید.”) گاهی افراد می خواهند که شما ببخشند اما برای آرام شدن به زمان احتیاج دارند. اگر آنقدر خوش شانس بودید که عذرخواهی شما مورد قبول قرار گرفت:
• در مقابل وسوسه توجیه اشتباه در پایان پذرفته شدن عذرخواهی مقاومت کنید. در عوق از پیش برنامه مناسبی برای رفع دلخوری و کدورت ها در ذهن آماده داشته باشید. برای مثال می توانید برای خوردن شام به یک رستوران بروید.
• به خاطر داشته باشید که پذیرش عذر خواهی شما به معنای بخشش کامل شما نیست. این موضوع ممکن است برای التیام زخم های وارد شده و اعتماد دوباره، به کمی یا شاید هم مدت طولانی زمان نیاز داشته باشد. اگر این شخص واقعا برای شما مهم است، ارزشش را دارد که زمان و فضای کافی را برای بهبود رابطه در نظر بگیرید. انتظار نداشته باشید که همه چیز بلافاصله به حالت نرمال برگردد. همچنین اجازه ندهید که این موضوع به اندازه یک عمر کش پیدا کند. همانطور که شما باید راه و رسم عذر خواهی را یاد بگیرید، آنها نیز باید چگونگی بخشش را یاد بگیرند.

به عهد خود پایبند بمانید.
باید سر حرف خود بایستید و ثابت کنید که واقعا تغییر کرده اید و سعی در جبران اشتباه خود دارید. در غیر این صورت، عذرخواهی شما معنایش را از دست خواهد داد و اعتماد در فرا سوی یک نقطه بی بازگشت، محو خواهد شد.