چشم اندازی به ادبیات انترنتی
اکنون برای همه هویدا است که در حال حاضر، همه بار ادبیات بر دوش کاغذ گذاشته نشده است و در این میان اینترنت، سهمی را هم از آن خود کرده است.
ما بنابر سبک و سیاقی دیرپا، عادت کردهایم که به ادبیات، غیر از مقوله شفاهی آن، به چشم کلمههای نوشته شده بر روی کاغذ نگاه کنیم؛ ادبیات را تا به حال در قالب کلاسیک آن؛ یعنی کتاب، شناختهایم و با آن انس گرفتهایم. گمان میکنیم که ماندگاری نوشتهها و کلمهها بر روی کاغذ محتملتر و ماندگارتر است؛ در حالی که اکنون و در عصر حاضر، به دلیل آسان شدن ارتباطات، ادبیات اینترنتی میتواند بسیار آسانتر، زودتر و سریعتر به دست مخاطبان خود برسد.
اکنون که وسایل ارتباط جمعی، بهویژه اینترنت، رو به گسترش است و جهان را به یک دهکده کوچک تبدیل نموده، بازار کتاب و کتابفروشی کم کم رو به کساد گذاشته است. چنانکه میبینیم در عصر اینترنت، ادبیات کاغذی ما در وضعیتی به سر میبرد که از هر ۱۰۰۰ نسخه کتاب داستان و یا شعر که چاپ میشود، شاید از ۱۰۰ شماره آن بیشتر به فروش نمیرسد و بقیه یا تحویل نویسنده داده میشود که خودش یک فکری به حال آنها بکند و یا در انبارهای ناشران، فروشندگان و غیره خاک میخورند.
اکنون ادبیات جدی در اینترنت، مخاطبان ویژه خودش را یافته است و کسانی که در این زمینه فعالیت میکنند با جدیت کار خود را دنبال مینمایند. کم نیستند سایتهای شعر و داستان و نقد ادبی که پر از مطالب ارزشمند هستند. خلاقیت لزومی ندارد که حتماً خودش را با خودکار و قلم بر روی کاغذ بروز دهد. اکنون این خلاقیتها را میتوان در صفحات بیشمار “وب” نیز یافت. نویسنده فقط به نوشتن فکر میکند و این که چه گونه نوشتهاش را به دست مخاطب برساند. هر چند که ادبیات اینترنتی در بعضی از کشورها نوپا تلقی میشود، ولی بدیهی است که به تدریج به تکامل خواهد رسید و تأثیرگذاری فرهنگی آن بیشک قطعی خواهد بود.
از این رو بهتر است به جریان ادبیات در اینترنت به چشم جدیتری نگریسته شود و آن را به مثابه یک پدیده آسان، سریع و کمخرج برای ارتباط میان نویسنده و خواننده به شمار آورد. نگاهی به ادبیات نگاشته شده در اینترنت نشان میدهد که بسیاری از آنها قابل تأمل و بحث است. مهمترین منابع برای دستیابی به ادبیات اینترنتی، سایتهای فرهنگی و هنری و وبلاگهایی با همین مضمونها هستند.