بانک انرژی اتمی جهانی در قزاقستان
جمهوری قزاقستان و آژانس بینالمللی انرژی اتمی سندی را برای ایجاد اولین بانک اورانیوم غنیشده جهان امضا کردهاند و مدیرکل آژانس از احتمال عرضه بخشی از ذخیره اورانیوم ایران به این مرکز سخن گفته است.
هدف از امضای این توافقنامه که روز پنجشنبه، ۵ سنبله (۲۷ اگست)، در آستانه، پایتخت قزاقستان امضا شد، اطمینان بخشیدن به کشورهای دارای نیروگاه اتمی در مورد دسترسی به سوخت موردنیاز آنها در آینده عنوانشده است. در این بانک، اورانیوم غنیشده با خلوص پائین و مناسب برای استفاده در نیروگاههای اتمی نگهداری و عرضه خواهد شد.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفته است که یکی دیگر از انگیزههای ایجاد این بانک، که در سال ۲۰۱۷ – دو سال دیگر – بهطور کامل عملیاتی خواهد شد، جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای در جهان است.
با ایجاد این مرکز، کشورهای دارای نیروگاه اتمی یا آنهایی که درصدد تأسیس چنین نیروگاههایی هستند نیازی نخواهند داشت بهمنظور اطمینان از تأمین سوخت موردنیاز خود به ایجاد تأسیسات غنیسازی مبادرت کنند. از تأسیسات غنیسازی میتوان هم برای تبدیل ماده خام اورانیوم به اورانیوم با خلوص پائین برای مصرف به شکل سوخت نیروگاهی استفاده کرد و هم با افزایش خلوص آن، به اورانیوم قابل کاربرد در بمب اتمی دستیافت.
توافقنامه ایجاد بانک اورانیوم توسط یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، و ارلان ادریسوف، وزیر امور خارجه قزاقستان امضا شد. فعالیت این بانک تابع قوانین قزاقستان است اما مدیریت و عملیات آن بهطور کامل در دست آژانس بینالمللی خواهد بود.
هزینه کل ساخت و راهاندازی این بانک یکصد و پنجاه میلیون دالر تخمین زدهشده است که شامل هزینه خرید اورانیوم خلوص پائین و فعالیت این مرکز به مدت ده سال است.
قزاقستان که یکی از جمهوریهای شوروی سابق است که در سال ۱۹۹۱ استقلال خود را به دست آورد. در زمان استقلال، یک مرکز آزمایشهای اتمی و بیش از یک هزار کلاهک هستهای متعلق به اتحاد شوروی در قزاقستان باقیمانده بود که این کشور بر اساس توافق با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، کلاهکها را تحویل داد و تأسیسات آزمایش هستهای را نیز برچید.
قزاقستان دارای یک نیروگاه اتمی بود که چند سال پیش بسته شد اما اخیراً قراردادی را با روسیه جهت تأسیس یک نیروگاهی اتمی جدید امضا کرده است.