پرویز ناتل خانلری نویسنده و شاعری بزرگ بود که عمری در راه گسترش فرهنگ و ادبیات ایران تلاش کرد. مهم‌ترین دغدغه او سلامت و پیشرفت زبان فارسی بود و دسترسی همه ایرانیان به این زبان.
یکی از نوشته‌های مؤثر و ماندگار دکتر پرویز ناتل خانلری نامه‌ای است که به پسر خردسال خود نوشته. او در این نامه هم از اندوه عمیق خود برای وضعیت ایران امروز سخن گفته و هم از آرزوهای خود برای پیشرفت و بهروزی ایران در آینده.
او با شهامت و صداقت از این واقعیت تلخ می‌گوید که امروز از شکوه گذشته ایران چیزی باقی نمانده و ایران دیگر در ردیف کشورهای پیشرفته جهان نیست.
او در عین حال یادآوری می‌کند که فرزندان ایران، مانند پسر او، می‌توانند به آینده‌ای پرافتخار امید داشته باشند و برای میهن خود جایگاهی شایسته در جهان بیابند. به نظر او، اکنون که ایران مانند بسیاری از کشورهای خاورزمین چندین سده از قافله تمدن دور افتاده، برای جبران عقب‌ماندگی هنوز راهی دارد و آن پیشرفت فرهنگی است.
او تأکید می‌کند که ایران زمانی مهد فرهنگ و هنر و دانش بوده و نقش برجسته‌ای در تکامل اندیشه و خرد ایفا کرده و امروز هم می‌تواند با تکیه بر همان میراث گرانقدر در کنار ملت‌های ارجمند و بزرگ قرار گیرد.
این میراث گرانمایه بر پایه ادبیات استوار است و مانند بسیاری از فرهنگ‌های کهنسال، از سویی سرشار از بن‌مایه‌های پیشرفته و انسانی است و از سوی دیگر به آفت‌هایی مانند خردگریزی و خشک‌اندیشی آلوده است. به گمان خانلری، وظیفه هر انسان آزاده‌ای آن است که عناصر بالنده و مردمی را در بدنه این فرهنگ رشد دهد و با نقد دلیرانه عناصر فاسد و زهرآلود آن را خشک کند.