شغلتان را خودتان اختراع کنید!
۹۰ میلادی چیست؟
شاید آنچه اطمینان سرمایهگذاران را افزایش میدهد، آن است که این بار استارتآپها بر مبنای ساختارها و زیربنای محکمتری از قبل شکل گرفتهاند. به نظر میرسد، در آغاز دهه ۹۰ هنوز بستری بالغ برای رشد اینگونه شرکتها فراهم نشده بود و به همین دلیل با شکستهشدن حباب داتکامی در سال ۲۰۰۱ بسیاری از استارتآپها نابود شدند. در حالی که اکنون با بستر مناسبی که فراهم شده است، میتوان به ادامه حیات بسیاری از این شرکتها امیدوارتر بود.
امروزه راهاندازی یک استارتآپ و تهیه ابزارهای لازم آن، به قدری ارزان و قابل دسترس شده است که همین امر به تنهایی میتواند میزان ریسک آنها را کاهش دهد. برخی از این ابزارها، کدها و چارچوبهای برنامهنویسی است که امروز میتوان بدون صرف هیچ هزینهای به آنها دسترسی یافت (مانند Ruby on Rails) یا حتی برای برنامهنویسی آموزش دید. یافتن یک طراح سایت، بسیار سادهتر از گذشته است، وبسایتهایی مانندElance یا Odesk افراد حرفهای را به یکدیگر متصل میکنند. وبسایتهای دیگری (مانندUserTesting.com)امکان محکزدن محصول را به استارتآپها میدهند. شاید از همه مهمتر سکوهایی باشند که خدماتی چون فضای محاسباتی و میزبانی سایت (مانند Amazon Clouds) یا توزیع و عرضه محصول (مانند Apple’s App Store) و حتی بازاریابی (مانند Twitter و Facebook) را در اختیار کارآفرینان و نوآوران قرار میدهند. البته در پشت پرده همه این سکوها، اینترنت مادر قرار دارد که به دلیل ارزانی و در دسترس بودن بسیاری از مشکلات را حل کرده است.
بهطور کلی آنچه استارتآپها انجام میدهند، آزمایش یک ایده برای اتوماتیکسازی یک کسبوکار با استفاده از سکوهای موجود در اینترنت است. بعضی از این ایدهها به بار خواهند نشست و بسیاری شکست خواهند خورد. به عبارتی این یک آزمون و خطای ترکیباتی است و در واقع استارتآپها همان روشی را دنبال میکنند که انسانها همیشه انجام دادهاند؛ یعنی امتحان کردن روشهای قدیمی روی مسالهای جدید، تا ارزیابی کنند، کار خواهد کرد یا نه.
تفاوت دیگری که بین استارتآپهای این دوره با سالهای دهه ۹۰ میلادی وجود دارد، این است که اکنون بسیاری از مردم به امتحان محصولات شرکتهایی با اسامی عجیب و غریب عادت کردهاند و همچنین باز هم به لطف اینترنت، راهنماهای بسیاری برای شروع یک استارتآپ در دسترس نوآوران وجود دارد تا کارآفرینان را از برخی اشتباهات برحذر دارند.
شغلتان را خودتان اختراع کنید
در این بین نباید نقش تغییرات ساختارهای اقتصادی و اجتماعی را از یاد برد. تاثیرات دراز مدت بحرانهای اقتصادی سال ۲۰۰۸، موجب کاهش شدید امید به یافتن شغلی معمول میان متولدین دهه ۸۰ میلادی به این سو، شده است. بسیاری از این جوانان به دنبال شغلی «واقعی» نیستند. در یک نظرسنجی به عمل آمده بین ۱۲ هزار جوان ۱۸ تا ۳۰ ساله، در ۲۷ کشور جهان، بیش از ۶۰ درصد این افراد به دنبال فرصتی برای کارآفرین شدن، هستند. این نشانه یک تغییر فرهنگی در این نسل است. این جوانان مشاهده میکنند تعداد کارآفرینانی که موفق بودهاند چگونه رو به افزایش است و چرا خود، یکی از آنها نباشند.
در قلب تقریبا تمام استارتآپها، نرمافزارها قرار دارند که ساختارهای آشنا را دگرگون میسازند. سایت لینکداین (LinkedIn) که یک شبکه اجتماعی است، جایگزین روشهای معمول استخدام و یافتن نیروی کار شده است. ایربیانبی (Airbnb) سایتی که این امکان را به شما میدهد تا در مدتی که در منزل نیستید، آپارتمانتان را به مسافرانی که از شهر شما بازدید میکنند اجاره دهید، رقیبی سرسخت برای هتلداری سنتی شده است (برای خوانندگان ایرانی ممکن است این ایده بسیار عجیب باشد، اما در آیندهای نه چندان دور چه بسا خود شما هم در چنین منزلی ساکن شوید!) یا سایت اوبر (Uber) که با خدماتش مسافرین را به رانندگانی که جای خالی در خودرو خود دارند متصل میگرداند و توانسته با سیستم حملونقل بین شهری رقابت کند.
در این مجموعه مقالات، به جای معرفی فعالیت تکتک این وبسایتها، برآنیم تا خوانندگان را با سازوکار استارتآپها آشنا کنیم. اینکه چطور آموزشگاههای کارآفرینی مانند موتور شتابدهندهای برایشان عمل میکنند و به توضیح چگونگی تامین مالی این شرکتهای نوپا و همکاری بین آنها خواهیم پرداخت. استارتآپها به نظر بسیار جذاب میرسند؛ همه چیز فوقالعاده کار میکند و کارمندان و بنیانگذاران آنها همیشه پرانرژی و هیجانزده هستند. اما این دنیا، روی تاریک خود را نیز دارد. یک اشتباه میتواند همه چیز را بر باد دهد. کارآفرین بودن به معنای خداحافظی با زندگی شخصی است، کم خوابی و خوردن غذاهای آماده از ویژگیهای آن است. شاید به همین دلایل است که حضور خانمها در این حوزه تاکنون کمتر بوده است. از سوی دیگر ممکن است این کارآفرینیها، بهرغم نامشان، به جای تولید مشاغل بیشتر، حداقل در کوتاهمدت موجب از بین رفتن بسیاری از مشاغل شوند.
