یکی از ویژگی‌های جشنواره بین‌المللی فیلم برلین، اهدای جایزه‌ی “تدی” به فیلم‌هایی است که “موضوع‌های غیرمعمول” را دستمایه قرار می‌دهند. این جایزه که در بخش پانورامای این فستیوال گنجانده شده، امسال ۳۰ ساله می‌شود.
سه دهه است که در بخش “پانوراما” در جشنواره بین‌المللی فیلم برلین یک خرس در حالت نشسته، به کارگردان بهترین “فیلم نامتعارف” جهان اهدا می‌شود؛ فیلمی که به رویدادهای غیرمعمولی و نامتداول در زندگی بپردازد.
در سال ۱۹۸۶، در ابتدا‌ی پایه‌گذاری این جایزه، فیلم‌هایی که عشق و روابط هم‌جنس‌گرایان را به تصویر می‌کشیدند، در مرکز توجه هیات داوران این بخش از برلیناله قرار می‌گرفتند. از این‌ رو اولین “تدی‌”‌های برلیناله به دو کارگردان هم‌جنس‌گرا که در آن زمان چندان معروف نبودند، اهدا شد: پدرو آلمادوار و گاس ون سنت. این دو سینماگر اسپانیایی و آمریکایی که هر یک تا به حال دست‌کم ۱۰ فیلم در کارنامه‌ی هنر خود دارند، اکنون از چهره‌های درخشان سینمای جهان هستند.
“تدی”های دوره‌‌های اول “پانوراما”، پارچه‌ای بودند و از طریق پست برای برندگان سینماگر فرستاده می‌شدند.
چشم‌اندازی بازتر
پس از یک دهه‌، مسئولان برگزاری پانوراما، افق فیلم‌های این بخش را گسترش دادند و علاوه بر تحسین از کارگردانانی که جلوه‌هایی از زندگی دگرباشان و هم‌جنس‌گرایان را به نمایش می‌گذاشتند، از سینماگرانی که در کارهای خود به گوشه‌های تاریک و ممنوعه‌ی جوامع گوناگون می‌پردازند نیز تقدیر کردند.
در این چارچوب، فیلم مستند “فوتبال با حجاب”، ساخته‌ی دیوید اسمن و آیت نجفی، دو فیلم‌ساز ایرانی و آلمانی مقیم این کشور در سال ۲۰۱۴، جایزه‌ی “تدی” را از آن خود کرد. در این فیلم سفر یک تیم فوتبالیست دختر از یک باشگاه آلمانی به تهران برای اجرای مسابقه با دخترهای فوتبالیست ایرانی به نمایش در می‌آید.
مستند “آوازهای بی‌سرزمین”، ساخته‌ی دیگر آیت نجفی که درباره‌ی ممنوعیت آواز زنان در ایران است، تازه‌ترین کار این سینماگر است که چندی پیش در یکی از بخش‌های جنبی جشنواره‌ی کن به نمایش در آمد.