افغانستان سال سرنوشت ساز 2014 را پشت سر می ‌گذارد، اما با انبوهی از مشکلات مانند افزایش شورشگری و ناامنی، بدتر شدن وضعیت اقتصادی و افزایش تلفات ملکی وارد سال جدید میلادی می ‌شود.

گرایم سمیت، تحلیل گر مسایل افغانستان در گروه بین المللی بحران در سال 2005 فاصله 14 ساعته میان کابل و قندهار را با موتر از طریق سرکی که جدیداً ساخته شده در ظرف شش ساعت طی کرد. سمیت می ‌گوید که حالا 13 سال بعد از سقوط رژیم طالبان توسط حمله نیروهای بین المللی زیر رهبری آمریکا و سرازیر شدن میلیاردها دالر، سفر در این مسیر 460 کیلومتری به معنی این است که کسی حکم مرگ خود را امضا کند.

این تحلیل گر گروه بین المللی بحران با اشاره به خرابی سرک کابل – قندهار بر اثر انفجار ماین‌ های جاسازی شده و توقف مسافرین در پوسته‌ های امنیتی و همچنان توسط طالبان می ‌گوید: “برای یک خارجی مانند من، فعلاً سفر در این مسیر کاملاً کشنده است و با توجه به افزایش شورشگری، برای مدت‌ های طولانی چنین خواهد ماند.”

البته دلایلی برای خوش ‌بینی محتاطانه وجود دارد. رییس جمهور جدید وعده سپرده است که اصلاحات ایجاد می ‌کند، فساد را ریشه کن کرده و مناسبات با کشور همسایه خود پاکستان را بهبود می ‌بخشد که از مدت ‌های طولانی فکر می ‌شود به طالبان پناه گاه داده است. اما رییس جمهور اشرف غنی در تلاش‌های خود برای اصلاح نیروهای امنیتی و حکومت آغشته به فساد با چالش‌ های بزرگ مواجه است و طالبان گفته اند تا زمانی که یک سرباز خارجی هم در افغانستان حضور داشته باشد دست از جنگ بر نمی ‌دارند.

ایالات متحده آمریکا و ناتو تا چند روز دیگر (31 دسمبر) اکثر نیروهای خود را از افغانستان بیرون می ‌کنند و از 140 هزار سرباز در سال 2010 تنها 13500 سرباز برای مشوره و آموزش دهی به نیروهای امنیتی افغانستان باقی می ‌مانند.

این نیروها جنگی را به عقب خود می‌ گذارند که مانند هر زمان دیگر در 13 سال گذشته داغ است. سال 2014 خونین ‌ترین سال برای مردم ملکی افغانستان عنوان شده است. از سال 2008 که نمایندگی سازمان ملل متحد شمارش تلفات ملکی را در افغانستان شروع کرد، در سال 2014 برای نخستین بار شمار افراد ملکی کشته و زخمی شده نزدیک به مرز 10 هزار تن رسیده است.

نیکولاس هایسوم، فرستاده ی ارشد ملل متحد در افغانستان می‌ گوید که در 11 ماه گذشته یعنی تا آخر ماه نوامبر، 9617 فرد ملکی در افغانستان کشته و زخمی شده اند. از این میان، 3188 تن کشته و 6429 تن دیگر زخمی شده اند. گفته شده است که حملات طالبان عامل 75 درصد این تلفات است.

امانویل نانینی، هماهنگ سازنده برنامه ‌های سازمان کمکی بین المللی اضطراری در کابل می گوید که همزمان با پایان عملیات نیروهای آمریکایی و ناتو، شورشیان در سراسر کشور ساحاتی را تصرف می ‌کنند، در روستاها و شهرها خطوط جنگی ترسیم می ‌کنند و مردم ملکی را در مقابل مخاطرات بالا قرار می ‌دهند.

تلفات نیروهای امنیتی افغانستان نیز همزمان با افزایش نقش شان در جنگ به حد بالای خود رسیده و تنها در سال جاری حدود پنج هزار کشته داده اند. در حالی که در 13 سال گذشته نیروهای بین المللی در مجموع 3500 کشته داده اند که 2210 تن آن‌ ها آمریکایی بوده اند.

مصارف زندگی در افغانستان افزایش یافته و کشور هنوز هم به واردات وابسته است. رشد اقتصادی افغانستان که دو سال قبل دو رقمی بود، با کاهش کمک‌های خارجی در آغاز خروج نیروهای بین المللی کاسته شده است. کانگرس ایالات متحده آمریکا کمک‌ ملکی به افغانستان را در سال جاری مالی به 1،12 میلیارد دالر کاهش داده است که چیزی کمتر از نصف 2،29 میلیارد دالر در سال گذشته است. رییس جمهور اوباما خواستار تخصیص 1،59 میلیارد دالر کمک برای سال 2015 شده است.

نادر نادری، رییس مرکز تحقیقاتی موسوم به اداره تحقیق و ارزیابی افغانستان، می‌ گوید که با ختم سال جاری میلادی رشد تولید ناخالص داخلی افغانستان به زیر صفر سقوط خواهد کرد: “این یک علامت بسیار بسیار نگران کننده است.”