اجراییشدن قانون «حق تکثیر» و بهبود وضع کار ناشران
اتحادیۀ سرتاسری ناشران کشور میگوید که کار آنها پس از صدور فرمان تقنینی مبنی بر اجرایی شدن قانون حق تکثیر/کپیرایت بهبودیافته است. اما این ناشران از رقابت ناسالم در بازار چاپونشر کتاب در افغانستان شکایت دارند.
دکتر اجمل عازم، معاون اتحادیۀ سرتاسری ناشران افغانستان دیروز (شنبه) در نخستین روز نمایشگاه پنجروزۀ کتاب در کابل گفت که پس از اجرایی شدن قانون کپیرایت، کار چاپونشر در افغانستان بهتر شده است.
این نمایشگاه با حضور مقامهای حکومتی، فعالان مدنی و نویسندگان به مناسبت هفتۀ کتاب از سوی اتحادیۀ ناشران و کتابفروشان افغانستان در جادۀ آسمایی شهر کابل برگزار شد.
آقای عازم گفت: «یکی از کارهای بزرگ دولت افغانستان، تدوین قانون کپیرایت بود که ناشران و نویسندگان افغانستان را بیشتر به کارهای فرهنگی و رشد فرهنگی امیدوار ساخت. تدویر نمایشگاههای ملی روزبهروز افزایش یافت و زمینۀ اشتراک در نمایشگاههای بینالمللی نیز مساعد شد.»
طرح قانون حق تکثیر یا کپیرایت در سال 1387 از سوی حامد کرزی، رییسجمهور پیشین با صدور فرمانی نافذ شد.
آقای عازم افزود که پس از صدور این فرمان، ناشران افغانستان در نمایشگاههای آسیایی و اروپایی اشتراک کردند که در نمایشگاه تهران، از میان 15 کشور، افغانستان در سالهای 1391 و 9313 مقام اول را گرفت.
همچنان آقای عازم افزود که حمایت قانونی از ناشران و بخش فرهنگی سبب رشد آنان میشود؛ اما هنوز این کار صورت نگرفته است.
معاون اتحادیۀ سرتاسری ناشران افغانستان گفت که 150 مطبعۀ (چاپخانه) چاپی خصوصی و 3 مطبعۀ دولتی در کشور فعالیت دارند که این مطبعهها در حدود 95 درصد نیازمندیهای چاپی بازار را رفع میکنند.
اما شماری از ناشران در شهر کابل به این باورند که چاپ کتابهای کم کیفیت در پاکستان، به اعتبار آنان لطمه زده و وزارت اطلاعات فرهنگ نیز توجهی به این بخش ندارد.
ذکیه میرزایی، مسئول انتشارات تاک به سلاموطندار گفت که دولت باید در این زمینه مسئولیتپذیر باشد. «اگر دولت در این زمینه کاری نکند، هم ناشران رشد نمیکنند و هم ما باید منتظر کتابهای بیکیفیت باشیم».
عبدالودود مختار زاده، یکی دیگر از ناشران افغانستان نیز با اشاره به رقابت ناسالم و کم کیفیتی کتابهایی که در خارج از کشور چاپ میشوند، گفت: «این مشکل تنها مشکل ناشران نیست. رقابت ناسالم کشورهای همسایه در تمام عرصهها مردم افغانستان را ضربه زده است، بهخصوص درزمینۀ کتاب. کتابهایی که باکیفیت کم از طرف پاکستان میآیند، ناشران را با مشکل مواجه ساختهاند».
با آنکه 153 چاپخانه در افغانستان فعالیت دارند؛ اما هنوز هم کتابهای درسی در خارج چاپ میشوند.
به گفتۀ ناشران، هرگاه دولت چاپ کتابهای درسی وزارت معارف و سایر آثار نوشتاری را با این مطبعهها قرارداد کند، این کار سبب میشود تا آنان بهسوی خودکفایی پیش روند.
این در حالی است که شماری از نویسندگان از کار غیرمعیاری و غیرحرفهای ناشران شکایت دارند. این نویسندگان میگویند که بیتوجهی دولت به این عرصه و کار غیرحرفهای ناشران باعث شده که صنعت چاپونشر رشد چندانی نداشته باشد.